نظام حقوقی بلژیک

بلژیک یک کشور فدرال و عضو اتحادیه اروپا است که دارای سیستم حقوقی Civil Law می باشد. این کشور یک کشور شاهنشاهی ست که تحت تاثیر سیستم حقوقی نالپلئونی بوده و این امر در قانون اساسی مصوب 1830 تجلی یافته است. این کشور دارای سه سطح حاکمیتی می باشد : فدرال- نواحی جغرافیایی تقسیم شده(بروکسل،فلاندرز و والونی) -جوامع زبانی مختلف که به سه جمعیت مختلف فرانسوی، فلمیش و آلمانی تقسیم شده اند. پادشاه رییس کشور و قوه مجریه بوده و هست. قوه مقننه یا قانونگذاری آن از دو مجلس تشکیل شده است (مجلس و سنا). قوه قضاییه نیز متشکل از دادگاه های معمول با رتبه های مختلف می باشد. دادگاه های بلژیک نیز از سیستم فرانسه تاثیر پذیرفته و به چهار مرتبه تقسیم می شود. مرتبه اول به دادگاه های عمومی و کیفری تقسیم می شود. در دادگاه های Cour d’assises/Court of Assizes که تنها دادگاهی است که با هیات منصفه تشکیل می شود، به جرایم مهم رسیدگی می شود. در کنار دادگاه های تجدیدنظر بالاترین دادگاه بلژیک دادگاه Cour de cassation/Hof van Cassatie است که مانند یک دیوان عالی از نقطه نظرات حقوقی به پرونده رسیدگی می کند.

  • سیستم حکمرانی: سلطنتی مشروطه
  • جمعیت: 11,467,923
  • واحد پول: یورو
  • تولید ناخالص داخلی: 517میلیارد دلار
  • تورم: %0.3
  • نرخ بیکاری: %5.3
  • شاخص توسعه انسانی: 0.919(بسیار بالا)
  • ضریب جینی: 25.6
  • رتبه آزادی اقتصادی: 48

سرمایه گذاری در بلژیک

کشور بلژیک در سالهای اخیر با داشتن اقتصادی با ثبات محل محبوبی برای سرمایه گذاران خارجی است. قانون جدید شرکت ها که در سال 2019 اجرایی شده است، باعث منعطف تر شدن و ارتقای شروط مدیریت شرکت ها شده است و همچنین قوانین مالیاتی بلژیک کاهش چشمگیر مالیاتی را دربر داشته اند (25 درصد پس از 33 درصد). بعنوان یک اصل کلی با سرمایه گذاران خارجی همانند سرمایه گذاران داخلی برخورد می شود. هیچ محدودیتی در فروش سهام شرکت یا تاسیس شرکت در بلژیک برای خارجی ها وجود ندارد اما در خصوص برخی حوزه های خاص قوانین مختلفی در ارتباط با استانداردسازی آن حوزه ها مانند قانون فدرال سلامت و غذای زنجیره ای وجود دارد. قوانین حاکم بر سرمایه گذاری خارجی با قوانین اتحادیه اروپا در این زمینه همخوانی دارد. بیش از نصف سرمایه گذاری های مستقیم در بلژیک در 5 حوزه مهم حمل ونقل، شیمیایی، خدمات، دارویی و خدمات دیجیتال صورت می پذیرد.

ثبت شرکت

قانون جدید شرکت ها و انجمن های بلژیک در سال 2019 تصویب شد که تغییرات متعددی دربر داشت. در این قانون برخی از فرم شرکت ها حذف شده است و قوانین ساختاری شرکت ها با انعطاف بیشتری روبرو شده است.  سرمایه گذار باید با توجه به نوع فعالیت تجاری سرمایه موجود، مالیات و غیره انتخاب فرم حقوقی شرکت خود دقت کند. بطور معمول سرمایه گذاران داخلی و خارجی شرکت با مسئولیت محدود و شرکت SPRL انتخاب می کنند. در این شرکت ها سرمایه گذاران فقط معادل مبلغ سرمایه خود برای بدهی های شرکت مسئولیت دارند و حداقل مبلغ سرمایه برای تاسیس شرکت مبلغ کمتری نسبت به شرکت های دیگر است. شرکت های دیگر مانند SA/NV الزامات مدیریتی پیچیده تری دارند که سرمایه گذار خارجی باید مدنظر قرار دهد.

BV/SRL نوعی از شرکت با مسئولیت محدود است که قبلا باید با سرمایه حداقلی 18.550 یورو تشکیل می شد که در حال حاضر این محدودیت برداشته شده است و این شرکت با هر سرمایه ی اولیه ای قابل تشکیل است. سرمایه به سهام تبدیل می شود و حداقل 20 درصد هر سهمی باید در ابتدای تاسیس شرکت پرداخته شود. طبق قانون قبلی حداقل 2 سهام دار برای تشکیل این شرکت نیاز بود ولی درحال حاضر این شرکت با یک سهامدار نیز می تواند تشکیل شود. مسئولیت سهامداران محدود به مشارکت آنهاست.

Belgian Public Limited Company یا NV/SA: حداقل سرمایه در این شرکت 61.500 یورو می باشد که طبق قانون جدید میتواند حتی با یک سهامدار نیز تشکیل شود. مسئولیت سهامداران در این نوع از شرکت نیز محدود است.

Belgian Cooperative Company with Limited Liability: حداقل سه نفر برای تشکیل این شرکت نیاز است. حداقل سرمایه در آن 18.500 یورو می باشد که حداقل 6.200 یورو از آن باید در ابتدای تاسیس شرکت پرداخت شود. باقی مبلغ طی 5 سال باید پرداخت شود. همانطور که از اسم آن مشخص است مسئولیت سرمایه گذاران در این شرکت محدود است. طبق تغییرات قانون جدید این شرکت باید برای اهداف اجتماعی فعالیت کند در غیر اینصورت بعنوان یک شرکت با مسئولیت محدود در نظر گرفته خواهد شد.

مراحل تشکیل یک شرکت با توجه به نوع شرکت فرق می کند اما موارد زیر در همه انواع شرکت ها مشترک و معمول می باشد. پس از انتخاب فرم حقوقی می توان با مشخص کردن سرمایه و تنظیم اساس نامه شرکت و ثبت آن طی 30 روز شرکت را تاسیس کرد. پس از ثبت شرکت در ECB یک کد سریال به هر شرکت تخصیص می یابد. این کد باید در تمامی گزارشها، رسید ها و آگهی های شرکت ذکر شود.

ثبت پتنت

 

قبل از هر امری باید توجه شود که بلژیک بعنوان یک کشور عضو اتحادیه اروپا، عضو اکثر معاهدات و کنوانسیون های متعدد مانند پاریس و کنوانسیون اروپایی پتنت در حوزه مالکیت فکری می باشد. همچنین قوانین مختلف داخلی در ارتباط با حقوق مالکیت فکری و اختراعات به شرح زیر است: دستورالعمل حمایت قانونی از اختراعات بیوتکنولوژی، دستورالعمل اجرای حقوق مالکیت فکری مصوب 2004، قانون محصولات درمان مورد استفاده اطفال مصوب 2006 و قوانین مختلف دیگر.  طبق ماده XI.337 قانون اقتصادی بلژیک دادگاه صالح رسیدگی کننده به اختلافات مربوط به پتنت، دادگاه تجاری بروکسل است. دادگاه تجدید نظر آن نیز دادگاه تجدیدنظر بروکسل می باشد. طبق قانون اقتصادی بلژیک یک پتنت باید از سه فیلتر نوآوری، قابلیت استفاده در صنعت و وجود عنصر ابتکار با موفقیت رد شود تا بتوان آن را به ثبت رساند. ثبت پتنت به دارنده آن در ازای افشای اختراع حقوق ویژه ای اعطا می کند. پتنت میتواند یک محصول یا نتیجه یا یک فرایند باشد.سیستم پتنت بلژیک به دارنده  اداره مالکیت فکری بلژیک نهادی دولتی است که صلاحیت رسیدگی به درخواست های ثبت پتنت و مدیریت حقوق مربوط به آن را دارد.قراردادهای دائمی می توانند شفاهی باشند اما قراردادهای موقت، نیمه وقت یا برای پروژه خاص باید کتبی نوشته شده باشند. اگر بصورت کتبی نوشته نشوند بعنوان یک قرارداد دائمی در نظر گرفته خواهد شد. اگر کارفرما بصورت یک جانبه بخواهد مفاد اساسی قرارداد را تغییر دهد باید با رضایت مستخدم خود اینکار را انجام دهد وگرنه بدلیل نقض قرارداد با خسارت های سنگینی مواجه خواهد شد. همچنین مرخصی زایمان بطور معمول 15 هفته طول می کشد اما می تواند در شرایطی طولانی تر شود. سیستم تامین اجتماعی بلژیک حقوق کامل فرد را متقبل خواهد شد. قانون عدم تبعیض مصوب 2007 کارفرمایان را از تبعیض به دلیل سن، نژاد، جنسیت و غیره باز میدارد. برای جلوگیری از آزارجنسی کافرمایانی که بیش از 50 نفر کارمند دارند باید مشاوری را برای حمایت از از کارمندان استخدام کنند.  شهروندان اتحادیه اروپا برای کار کردن در بلژیک نیاز به ویزا ندارند اما تابعان بقیه کشورها برای کار در بلژیک نیازمند اخذ ویزا و اجازه کار (یا پروفشنال کارت برای مشاغل آزاد) هستند.

 

استارت‌آپ/ کارآفرینی

کشور بلژیک ویزای استارت‌آپ ندارد اما به افرادی که حاضر به سرمایه‌گذاری و ایجاد کسب و کار در بلژیک باشند ویزای طلایی اعطا می‌شود. این ویزا که به ویزای سرمایه‌گذار شناخته می‌شود، در هر کِیس با توجه به شرایط آن بررسی می‌شود و تمدید آن با توجه به عملکرد تجاری و اقتصادی شرکت خواهد بود. رویه کشور بلژیک با رویه برخی دیگر از کشورهای اروپایی که قوانین شفاف و مشخصی در این باره دارند فرق می‌کند و تصمیم‌گیری در هر مورد با توجه به شرایط خاص همان مورد انجام می‌شود.

راه‌های مختلفی برای کسب ویزای سرمایه‌گذاری وجود دارد. فرد متقاضی باید یک طرح یا پلن تجاری حرفه‌ای ارائه دهد و پس از اعطای اجازه اقامت، فعالیت تجاری خود را ادامه دهد و برای ارتقای اقتصاد بلژیک مفید باشد. حداقل سرمایه‌گذاری در قوانین بلژیکی مشخص نشده است اما به طور معمول در طول 5 سالی که زمان می‌برد تا اقامت دائم (PR) گرفته شود بین 350 هزار یورو تا 500 هزار یورو نیاز است. این سرمایه‌گذاری باید با ایجاد شغل برای شهروندان بلژیکی همراه باشد.

تحصیل در بلژیک

بروکسل که میزبان و مقر اتحادیه اروپا است فرصت خوبی را برای دانشجویان رشته علوم انسانی و بخصوص حقوق فراهم آورده است. از آنجاییکه کشور فدرال به قسمت های مختلف مانند فلاندرز و والونی تقسیم شده است زبان مشترکی بر کل بلژیک حاکم نمی باشد، اما بطور کل زبان حاکم بر مدارس و دانشگاه های بلژیکی فرانسوی، هلندی یا آلمانی و در برخی کورس های دانشگاهی زبان انگلیسی است. بروکسل بعنوان پایتخت کشور بلژیک که مقر اتحادیه اروپا نیز هست هر دو زبان اصلی و همچنین انگلیسی و برخی زبان های دیگر را دربر دارد.

دانشگاه های مهم و با رتبه بالا در رنکینگ های جهانی در بلژیک وجود دارند که در آن به زبان انگلیسی نیز تدریس می شود:

دانشگاه کاتولیک لوون KU Leuven بزرگترین دانشگاه بلژیک است که میان 50 دانشگاه برتر جهان رتبه بندی می شود.

دانشگاه گنت بلژیک Ghent نیز بین 100 دانشگاه برتر جهان رتبه بندی می شود. 11 درصد از کل دانشجویان این دانشگاه را دانشجویان خارجی تشکیل می‌دهد.

شهروندان کشورهای خارجی عضو اتحادیه اروپا نیازی به اخذ ویزای دانشجویی برای تحصیل در کشور بلژیک ندارند. شهروندان دیگر کشورها که موافقت نامه معافیت از ویزا با کشور بلژیک امضا نکرده اند، می توانند پس از پذیرفته شدن در دانشگاه مدنظر خود با در دست داشتن برگه پذیرش به سفارت یا کنسولگری بلژیک در کشور خود مراجعه کنند. فرد متقاضی بعنوان یک دانشجو بین المللی باید برای اخذ ویزای بلندمدت (نوع D) که به فرد اجازه اقامت بیش از 90 روز را میدهد اقدام کند.